Bezoek aan de projecten in Los Angeles op 23 januari 2009

Deelnemers zijn: de delegatie St Truiden, de derectiva van Ashodeng en technisch medewerkster Guadalupe, Wim uit Enschede. Guadalupe is tevens lid van de commissie voor de projecten Los Angeles.

Andere commissieleden zijn: de 2 Abels, Hilario, William en Apolinar.

Zoals voor de jeugdwerking worden ook deze projecten federaal gesubsidieerd. Ze hebben tot doel het milieu – medio ambiente - rond de Rio Zapote te herstellen en te beschermen tegen vervuiling. Deze projecten sluiten dan ook aan bij het project ‘afvalbeheer’ in Zone 2 en 3.

Projecten bestaan uit:

• Herbebossing door agroforesty of boslandbouw. De begunstigden planten fruitopbrengende bomen en planten tussen gewoon groeiende tropische struiken en bomen.
• Galera: dit is een afgesloten schuilplaats voor runderen. De galera bestaat uit een groot afdak dat geplaatst is boven een verharde ondergrond. Deze constructie laat toe om koeien te verzorgen en te melken zonder dat zij en de veehouder last hebben van de bijwijlen gutsende regenbuien. Dit komt ten goede aan de gezondheid van boer en dieren. Het zuivere mest dat het vee op de vloer achterlaat kan gebruikt worden voor de werking van een biogasinstallatie.
• Las letrinas of los inodores: soort toiletten of WC’s (Spaans: los servicios). Een letrina staat in de vrije natuur en doet denken aan de ‘huskes’ van onze voorouders op het platte land. Dat soort WC’s heeft geen put, maar enkel een kleine reservoir en een buis om het mest af te voeren. Telkens na gebruik wordt een emmer water toegevoegd om het mest vloeibaar te houden. Het grove deel fermenteert en/of composteert. De afvoerbuis is voorzien van gaten. Het vloeibare deel verspreidt zich als bemesting tussen de planten en bomen in de tuin.  Wat nog rest komt aan het uiteinde van de buis op een plateau van 1m2 stenen terecht. Door het tropisch klimaat; de warmte, de regenval en zuurstof blijft de werking van dat systeem verzekert voor een periode van 12 jaar. Daarna moet de buis naar een ander deel van de tuin geleid worden.
• Biogasinstallatie: systeem dat metaangas produceert. Het mest dat verzameld wordt onder de galera wordt in een plastiek zak met 3 wanden gedumpt. Deze zak is gedeeltelijk ingegraven onder een afdak en ligt schuin.  De mond – inlaat – ligt iets hoger dan de uitlaat. Bij 1 liter puur mest wordt 1 liter water toegevoegd. Na 40 dagen is het mest zodanig gefermenteerd en heeft zoveel metaangas gevormd, dat door de druk de zak gaat uitzetten. Boven op de zak is op 1/4 afstand van het eind een buis aangebracht die het ontsnapte gas naar het kookvuur leidt. Van deze gasproductie kan 4 tot 5 u per dag gebruikt worden. Daarna wordt 1 1/2u het gebruik onderbroken. Dit project zal waarschijnlijk in de toekomst niet meer federaal gesubsidieerd worden. Het is te individueel gericht: geeft enkel voordeel aan individuen. Het is te kostelijk om een ganse gemeenschap van de subsidies te laten genieten.
• Los lavadores: gemeenschappelijke wasplaatsen. Deze wasplaatsen zijn afgesloten ruimtes met een 8 tal wasbakken en 2 stortbaden. Om toegang te hebben tot een wasplaats moet de sleutel afgehaald worden bij de Alcaldita: Sra Helena Hernandez. Zij is de kleine burgemeester - alcaldita. De gebruiker van de wasplaatsen moet vooraf met een vernuftig systeem water oppompen uit een nabij gelegen put. Door het in gebruik nemen van deze wasplaatsen wordt verhinderd dat de waterlopen vervuild worden met wasproducten. 

De selectiecriteria om in aanmerking te komen als begunstigde zijn:

• De Ligging van de finca – hoeve - en haar specifieke eigenschappen ten opzichte van de 3 belangrijkste watergebieden in het bekken van de Rio Zapote
• Het aantal waterbronnen in de finca (Nacientes, Qebradas rios).
• Nabijheid van de hoeve, eerder een hoevebedrijf, ten opzichte van de belangrijkste waterlopen: de rio Zapote en de rio Danto.
• Zich beschikbaar stellen om bij te dragen tot het ontwikkelen van activiteiten rond het project.
  Bereid zijn om technische hulp te geven bij het beheer van de aanplantingen 

Wij brengen een bezoek aan de ondernemingen van volgende 3 begunstigden:

• Maria Amador: Zij is begunstigde voor herbebossing sinds 2007
• Cruz Cerna: Zij is begunstigde sinds 2006 voor herbebossing
• Victor Oscolo:  Is begunstigd sinds 2007 voor meerder projecten: herbebossing, schuilplaats voor koeien, produceren van biogas, een zichzelf verterend wc of toilet ‘inodoro’. 

Maria, Cerna en Victor zijn zeer ondernemende en echt dragende persoonlijkheden, kortom een voorbeeld voor de bevolking. Het is onontbeerlijk bij het opzetten van dergelijke projecten om te kunnen rekenen op de medewerking van mensen die echt geëngageerd zijn en respect krijgen van anderen.

Bij Maria zien we ook hoe humus gemaakt wordt die ze later rond de jonge beplanting verspreidt.

De zoon van Cerna toont ons een uitgestrekt gebied waar zijn mama boslandbouw toepast. Dat gebied is extreem heuvelachtig en vraagt behoorlijk wat klim en klauterwerk.

Vooral de finca van Victor is eerder een hoevebedrijf. Hij is uitermate gedreven en veelzijdig en kan zijn ondernemingen ook goed verwoorden. Victor is daarenboven bijzonder handig – een echte ‘stielman’.

Victor heeft een keurig afgewerkte latrina geplaatst die door haar prachtige constructie en mooie omgeving uitnodigt om te gebruiken.

Onder een vakkundig geplaatste galera verzamelt Victor koeplaten waarmee hij zijn biogasinstallatie laat werken.
Bij Victor proeven we van zijn zelf geteelde lekkere kokosnoten die hij rechtstreeks van de boom plukt en ze opent met een machete - lang, enigszins gebogen mes, in Z.-Amerika als kapmes en wapen gebruikt.

Zijn eerder aangeplant stuk boslandbouw of agroforesty dat dichter bij de rivier ligt hebben we niet bezocht. Zoals andere begunstigden klaagt hij over de schade die het insect ‘el zomposo’ aanbrent. Zij zoeken allen naar een ecologisch bestrijdingsmiddel maar tot nu toe zonder gunstig resultaat.

Tijdens onze wandeling naar deze begunstigden ontmoeten we een paar jongeren die hun paard  aan beide kanten beladen met een zak appelsienen. Ook kruisen we enkele mannen met een ganse stoet paardjes die ook geladen zijn met appelsienen. Zij komen van de buiten en trekken met hun lading naar de stad om de oogst te verkopen. Marcel komt te weten dat de toch 1 d duurt en de opbrengst € 5 bedraagt.

Een moeder en kind schenken ons onderweg een ganse lading kokos die we met de camionette meenemen en in het lokaal van Ashodeng achterlaten. Hilde neemt 1 met scheut mee naar Halmaal. Zij denkt dat ons klimaat toelaat met succes aan een nieuwe oogst te beginnen.

Bij de alcaldita– de kleine burgemeester - eten we een lekker middagmaal dat klaargemaakt is met inheemse en ecologisch geteelde groenten. Als dessert kiezen we uit zelf gewonnen soorten fruit; bananen, mandarijntjes ….
Maar eerst maken we enkele foto’s van ‘Renaat achterover op een stoel en met strohoed’ die in het restaurantje diep is ingeslapen. Hij snurkt luider dan het biggetje dat rust onder de buffettafel. Drie honden fixeren met hongerige ogen beurtelings de bezoekers en blijven maar blaffen en janken tot iemand ze wat te eten geeft – daarna eigenlijk ook nog… Af en toe drijft de uitbaatster het biggetje en de honden buiten met een stok, maar de dieren keren telken weer.

We hebben 2 publieke wasplaatsen – lavadores – bezocht waar vrouwen uit de omgeving de was komen doen. Een werkt perfect. De tweede werkt enkel na lange periodes van regenval. De put die water bevoorraadt aan de tweede is onvoldoende diep. Oorzaak is een rots in de bodem. Dit probleem sleept te lang aan. Marcel dringt er op aan de bestemming van de wasplaats te wijzigen of een nieuwe put te boren waar de bodem het toelaat.

Willy